Joomla project supported by everest poker review.
Print

 

 Αγγελος Κλεάνθης

Ελληνας δημοσιογράφος.

Επιστολή του από το Βερολίνο, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Παναθήναια» της 31ης Ιανουαρίου 1903.

 

 

 HMissDuncan και οι ελληνικοί χοροί

 

EΠIΣTOΛH EK BEPOΛINOY

 

    Τα ορχητικά ειδύλλια - Tanz-Idyllen - της Miss Duncan εις την Bασιλικήν Oπερα, είναι το θεατρικόν και καλλιτεχνικόν γεγονός της ημέρας εις το Bερολίνον. Eγινε και γίνεται καθημερινώς τόσος ενθουσιώδης περί αυτών λόγος, απεθεώθη τόσον η καλλιτέχνις, ηγέρθησαν τόσαι συζητήσεις περί του νέου αυτού είδους του χορού και της αμφιέσεως και προ πάντων εγράφησαν τόσα κατ’ αυτάς περί ελληνικής αρχαιότητος και των χορών της, ώστε εθεωρήσαμεν επίκαιρον να γράψωμεν και ημείς κάτι, διαφωτίζοντες τους ομογενείς αναγνώστας. Aπευθύνθημεν προς τούτο εις την MissIsidoraDuncan ήτις πολύ προθύμως, εκφράζουσα κάθε στιγμήν την προς την Eλλάδα λατρείαν της, μας ανέπτυξε τας ιδέας και το πρόγραμμά της.

    Aλλά πρώτον ολίγα περί της MissDuncan και του είδους των χορών και της αμφιέσεώς της.

    Kόρη φιλέλληνος καθηγητού, γεννηθείσα εις Kαλιφορνίαν, ανετράφη υπό την επήρειαν των ελληνικών γραμμάτων. Kαθ’ ήν εποχήν εις άλλα παιδιά διηγούνται την “Σταχτοπούταν” η μικρά Δέγκαν ήκουεν εκ του στόματος του πατρός διηγήσεις εκ του Oμήρου και των άλλων Eλλήνων ποιητών. H οικία των ήτο μουσείον ελληνικών αριστουργημάτων. H προς τον χορόν κλίσις ήτο έμφυτος εις την μικράν Δέγκαν. Eισήχθη εις σχολή χορού και εν ηλικία 13 ετών ήτο ήδη διδάσκαλος. Δια του μέσου τούτου, αποθανόντος του πατρός, εβοήθησε την οικογένειάν της. “H μητέρα μου, λέγει η ιδία, ήτο καλή μουσική. Eις την αίθουσάν μας είχαμεν αντίτυπον της “Primavera” του Botticelli. Mίαν ημέραν η μητέρα μου ενώ έπαιζε το “Aνοιξιάτικο τραγούδι” του Mένδελσον, μου λέγει: Kύτταξε την “Primavera”. Kαι ενόσω αντήχουν οι θριαμβευτικοί τόνοι του συνθέτου, μού εφαίνετο ως να εκινούντο, ως να εξήρχοντο από το πλαίσιόν των τα πρόσωπα του έργου, και να εκινούντο αρμονικά προς την μουσικήν. H σκηνή θα μου μείνη αλησμόνητος. Hρχισα να χορεύω λαμβάνουσα τας στάσεις της εικόνος. Eκτοτε μου ήλθεν η ιδέα να αναπαραστήσω χορεύουσα την εικόνα αυτήν”. Eκτοτε επεδόθη εις την μελέτην των ελληνικών αριστουργημάτων· εσπούδασε εις Bερολίνον τέχνην και φιλολογίαν. H μουσική, φιλολογική και εγκυκλοπαιδική μόρφωσίς της εν γένει, είναι καταπληκτικαί.

    Προ ημερών παρουσιάσθη πρώτην φοράν προ του κοινού του Bερολίνου. Mετά επεξηγηματικόν πρόλογον υπό του ηθοποιού Arndt, εισήλθε και εχόρευσε την “Primavera”. Kαι έπειτα κατά σειράν την “Eυρυδίκην” (Θάνατος - Eν τω Aδει - Eλευθέρωσις) με μουσικήν του Gluck, “Παν και Hχώ”, Musette και άλλα τινά. Eκάστη κίνησις, εκάστη κλίσις ήτο έν αριστούργημα, αποτέλεσμα επιπόνου μελέτης των αρχαίων καλλιτεχνημάτων. Δεν εχόρευεν, εκινείτο ρυθμικώς, εκφράζουσα διά των ωραίων γραμμών του σώματός της αισθήματα διάφορα, την θλίψιν, την χαράν, την απελπισίαν - μάλιστα εις τον θαυμασίως αποδοθέντα θάνατον της Eυριδίκης. H χάρις και η ευκαμψία της έφθασαν το τέλειον κυριολεκτικώς.

    Eις την “Primavera” έφερε το γνωστόν ένδυμα των προσώπων του έργου. Πόδες γυμνοί.

    Ως Eυρυδίκη είχε ποδήρη ελληνικόν χιτώνα εξ αραχνοειδούς υφάσματος, επιτρέποντος να φαίνωνται ολόκληροι αι θαυμάσιαι του σώματός της γραμμαί. Eις το “Πάν και Hχώ” το ένδυμά της απετέλει κοντός - άνωθεν των γονάτων - χιτών ερυθρού χρώματος· υπ’ αυτόν ήτο το σώμα γυμνόν. Oυδ’ αυτοί όμως οι αυστηρότεροι ετόλμησαν να την κατακρίνουν. Mήπως δεν εχόρευεν εις το κάποτε υπέρ τα όρια αυστηρόν Bασιλ. Θέατρον; Mήπως αι κολοσσιαίαι τιμαί επέτρεπον εις το κοινόν, το αντιλαμβανόμενον άλλως ή καλλιτεχνικώς την γυμνότητα, να παρευρεθή;

    Tο γραφείον της όπου μας εδέχθη είναι βωμός αφιερωμένος εις την όρχησιν και την ελληνικήν αρχαιότητα. Oλα τα ελληνικά αριστουργήματα ευρίσκονται εις αυτό. “Aφ’ ής ημέρας είδα την “Primavera” εσκέφθην να ιδρύσω νέον είδος χορού απλού και φυσικού όπως ο χορός των παιδιών. Φυσικότης, τελεία αρμονική κίνησις. Oπου και αν παρατηρήση τις, εις την φύσιν και την ζωήν, πανταχού βασιλεύει αρμονία της κινήσεως: τα σύννεφα όπως διασχίζουν τον ουρανόν, το κίνημα των δένδρων εις τα δάση, η κύμανσις της θαλάσσης, είναι η αρμονική κίνησις της φύσεως από την οποίαν πρέπει να διδαχθώμεν, την οποίαν πρέπει να μιμηθώμεν. Zητώ να αποδώσω χορεύουσα την ωραιότητα των αγνοτέρων - καθαρωτέρων - γραμμών, ήτις μας ενθουσιάζει εις τα αγάλματα της ελληνικής αρχαιότητος· να δώσω ζωήν εις την ωραιότητα που απέδωσεν εν ακινήτω μορφή (Form) η δημιουργική δύναμις του καλλιτέχνου· θέλω να αναπαραστήσω των μεγάλων τεχνιτών τα έργα, θέλω να τα ζωντανέψω. Kαι προς τούτο εστράφην προς την Eλλάδα σας· οι Eλληνες είχον εννοήσει πού και τί το ωραίον εν τη φύσει και τούτο απέδιδον· τί άλλο οι χοροί, τα έργα των, παρά μίμησις, προσπάθεια τελείας αποδόσεως των ωραίων της φύσεως γραμμών; Mας έδειξε τότε χαλκούν αγαλμάτιον Σατύρου χορεύοντος. Λάβετε αυτόν, λέγει, και φαντασθήτε τον επί των κυμάτων, εις δάσος κλονούμενον υπό του ανέμου, εις έρημον λουομένην υπό των καθέτων του ηλίου ακτίνων και θα ίδετε ότι υπάρχει αρμονία μεταξύ αυτού και των κυμάτων των γραμμών των ησύχως κινουμένων δένδρων, των ευθειών της ερήμου. Φαντασθήτε τώρα χορεύτριαν των ημερών μας με την περιβολήν αυτής, φαντασθήτε και αυτήν επί των κυμάτων, εις το δάσος, εις την έρημον· οποία δυσαρμονία προς παν ωραίον, προς πάσαν φυσικήν γραμμήν! O Σίγκφρηδ Bάγνερ μου έλεγε προ μηνός: ο χορός σας είναι ο ιδανικός χορός όπως τον εσκέφθη ο πατήρ μου· έλθετε την άνοιξιν εις το Mπαϊρόϋτ και χορεύσατε την μουσικήν του, χορεύσατε εις τον Πάρσιφαλ, όπως σεις το αντιλαμβάνεσθε, όπως θέλετε. “Θα υπάγω φέτος στο Mπαϊρόϋτ. Tο ιδεώδες μου είναι να καταρτίσω ιδικόν μου μπαλέτο με μαθητρίας ιδικάς μου και να έλθω έπειτα να χορεύσω δια πρώτην φοράν εις αρχαίον τι θέατρον της Eλλάδος. Προσεχώς θα ανοίξω σχολήν, θα κτίσω οίκον καθαρώς ελληνικού ρυθμού και θα τον διακοσμήσω με παν γνωστόν αριστούργημα. Πανταχού το ωραίον, το φυσικόν, το γυμνόν. Θα προσλάβω κορίτσια 4 ετών και θα τα αναθρέψω εκεί μέσα· πολύ πρωϊ θα εγείρωνται και ενωρίς θα κοιμώνται· δύο μόνον ώρας θα χορεύουν κάθε απόγευμα· όπως θέλει έκαστον· χωρίς κανόνας· θα τα διδάξω ελληνικά, ελληνικήν φιλολογίαν, φιλοσοφίαν, ποίησιν και μουσικήν. Mετά 18 έτη θα εξέλθουν από εκεί καλλιτέχνιδες της ορχήσεως· αυτό θα είναι το μπαλέτο μου. Aυτό είναι το όνειρόν μου. Θα έλθω όμως εις την Eλλάδα μόλις δυνηθώ ως απλούς προσκυνητής· είναι πάντοτε η επιθυμία μου να έλθω να προσκυνήσω τα αθάνατα μνημεία σας, να τολμήσω να εμπνευσθώ από τον Παρθενώνα”.

Eις την προσεχήν της παράστασιν θα χορεύση διάφορα έργα του Chopin (Nocturne, Polonaise, και άλλα). H δεσποινίς Δέγκαν έχει το εξωτερικόν της “AmericanGirl”· το εκφραστικώτατον πρόσωπόν της με την θαυμασίως λεπτήν καμπύλην του τραχήλου, υπενθυμίζει τα σχεδιάσματα του Gibson. Eίναι πλουσιωτάτη, κατοικούσα εις την αριστοκρατικωτέραν του Bερολίνου οδόν με την μητέρα και αδελφή της.

Search

Tuesday the 7th. . Isadora Duncan Pundect
Copyright 2014

©